cze 10
8
Elektrownia Jądrowa „Żarnowiec”. Przed społeczeństwami na całym świecie zarysowuje się świadomość wyczerpywania się posiadanych zasobów węgla i ropy, co wobec wzrastających potrzeb, przy olbrzymim rozwoju przemysłu i powiększaniu się liczby ludności przynieść może katastrofalne następstwa. Ratunek upatrywany jest obecnie w wykorzystaniu energii jądrowej. Pierwszy reaktor uruchomiono 2 grudnia 1942 r. w Chicago. W 1986 r. pracowało ok. 400 bloków jądrowych w 26 krajach, m.in. u naszych najbliższych sąsiadów, w ZSRR, NRD i Czechosłowacji. Polska dopiero przed kilku laty rozpoczęła budowę elektrowni jądrowej. Umiejscowiono ją przy pd.-wsch. krańcu Jez. Żarnowieckiego, na terenie wsi Kartoszyno, która musiała ustąpić miejsca zakładowi energetycznemu. Decyzja Prezydium Rządu w tej sprawie zapadła w lipcu 1971 r. Rozpoczęcie prac miało nastąpić w 1977 r. Termin ten uległ przesunięciu i dopiero w 1982 r. rozpoczęły się wstępne roboty, a w marcu 1984 r. ruszyła budowa. Plan przewiduje, iż w końcu grudnia 1991 r. popłynie pierwszy prąd. Po zakończeniu budowy i uruchomieniu 4 bloków, co ma nastąpić w 1994 r. wydajność elektrowni będzie wynosić 1860 MW. Do elektrowni szczytowo-pompowej w Czymanowie pod Nadolem i jądrowej w Kartoszynie doprowadzono nowe drogi kołowe oraz linię kolejową z Wejherowa, oddaną do użytku 1 VI 1986 r. Dla pracowników powstającego zakładu wybudowano osiedle w Redzie.
Reaktorownię zaprojektowaną w ZSRR wykonają zakłady przemysłowe w Czechosłowacji. Ze Związku Radzieckiego pochodzić będą niektóre urządzenia, inne wyprodukuje m.in. „Zamech” w Elblągu. Podstawową częścią całego zespołu obiektów elektrowni jest reaktorownia. Żelbetonowa płyta fundamentowa pod nią (wielkości 200 x 100 x 2,40 m) składa się z kilku warstw izolatorów ze specjalnego betonu różnego gatunku. Na niej staną ściany o tej samej grubości, a całość przykryje płyta o grubości 1,20 m. Te osłony i inne jeszcze bariery zabezpieczą obsługę elektrowni i środowisko przed promieniowaniem. Pręty zbrojeniowe w betonie o grubości 33 mm wyprodukowane będą ze specjalnej stali o podwyższonej wytrzymałości.
Źródłem energii powstającej w reaktorze jest uran 235. Podczas reakcji rozszczepienia paliwa wyzwalają się olbrzymie ilości energii cieplnej, która w skomplikowanym procesie, przez działanie wytwornicy pary, turbiny oraz generatora doprowadza do wytwarzania się energii elektrycznej. W tych procesach współczynnkiem jest woda z Jez. Żarnowieckiego, wprowadzana przy pomocy pomp do aparatury. Z kolei po skropleniu w skraplaczu pary ciepła woda wróci do jeziora i podnosić będzie jego temperaturę. Umożliwi to hodowlę ryb ciepłolubnych, które zjadać będą rośliny występujące masowo w ogrzanych zbiornikach.
Budowa elektrowni w Czymanowie i Kartoszynie zmieniła znacznie krajobraz w okolicy Jez. Żarnowieckiego, a także przyczyniła się do podniesienia poziomu materialnego mieszkańców okolicy. Powstał nowy system komunikacyjny, który ułatwi turystom dostęp do tego pięknego zakątka, gdzie w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych naszego stulecia wyrosły dwa imponujące zakłady energetyczne.